RSS

TÁ TÚ ANSEO Gnéithe

Gnéithe

Mór-shraith ghrinn do TG4 seolta i dTír Chonaill

Níl aon mhaolú ar chumas na hearnála teilifíse i nGaeltacht Thír Chonaill greann den scoth a léiriú i nGaeilge, tar éis gur fógraíodh inniu go bhfuil mór-shraith eile cruthaithe le soláthar do TG4. Léireofar an tsraith nua The Bunions i dTír Chonaill idir seo agus deireadh na bliana, le maoiniú ó TG4 agus ó Údarás Craolacháin na hÉireann agus craolfar í ar TG4 an bhliain seo chugainn.

Thuill earnáil teilifíse na gConallach clú an ghrinn go luath i stair an chainéil le sraitheanna nuálacha aitheanta ar nós C U Burn, Gleann Ceo agus FFC. Cruthaíodh agus léiríodh na sraitheanna seo i  nGaeltacht Dhún na nGall agus b’as an gceantar sin lucht a scríofa, a léirithe agus na haisteoirí a ghlac páirt.  Bhain na sraitheanna seo lucht féachana suntasach amach don chainéal Gaeilge agus bhuaigh siad duaiseanna go leor freisin.

Bhí Seán Beag Mac Fhionnghaile ón Ghlaisigh, Gaoth Dobhair ar dhuine de na ceannródaithe Conallacha sa saothar seo ar fad. Bhí a chumas scríbhneoireachta agus aisteoireachta lárnach sa mbláthú a tháinig faoin ngreann Gaeilge don teilifís i dtús-laethanta TnaG (TG4 anois). Faraor, bhásaigh Seán i 2009 ach maireann a oidhreacht go láidir ina shaothar craolta agus sa tsraith nua seo.  Sular bhásaigh sé, bhí tús déanta ag Seán ar an tsraith nua The Bunions agus tar éis a bháis, lean a mhac Aodh agus scríbhneoirí áitiúla eile leis an obair, faoi stiúir Tommy McArdle, Ultach a bhfuil a shaol caite aige i réimse na drámaíochta agus na teilifíse.

Cúl a'Tigh

Is é an comhlacht léiriúcháin Cúl a’Tigh atá i mbun na hoibre seo do TG4. Tá na scripteanna críochnaithe anois agus ní fada go gcuirfear tús le roghnú na n-aisteoirí sula dtéitear i mbun léiriúcháin go háitiúil i dTír Chonaill.  Fuair an togra maoiniú ón scéim Fuaim agus Fís de chuid Údarás Craolacháin na hÉireann agus craolfar an tsraith ar TG4 i 2014.

Eachtraí grinn a tharlaíonn do Bharney Bunion atá i lár an dráma nua seo. Fear é atá fillte abhaile ón imirce agus a bhunaíonn seirbhís bhleachtaireachta sa Ghaeltacht.  Is iomaí cor cam a fheiceann sé le linn a chuid oibre agus níl a shaol féin gan corr-iontas freisin.

Déanfaidh an tsraith nua  leas suntasach eacnamaíoch don cheantar le linn an léirithe, ní amháin don chliar aisteoirí agus don fhoireann léiriúcháin ach do na seirbhísí éagsúla a bhíonn de dhíth ar mhór-thogra teilifíse mar seo le linn na hoibre.  Tá buiséad suntasach sé fhigiúir leis.

Bhí Ardstiúrthóir TG4, Pól Ó Gallchóir agus a chomh-Chonallach, Micheál Ó Meallaigh, Stiúrthóir Coimisiúnaithe TG4 i nGaoth Dobhair inniu don fhógra seo. Tá Micheál Ó Meallaigh ar dhuine de na crainn taca is mó a bhí ag “Scoil Ghreann Teilifíse na gConallach” ó bunaíodh í.

AIP nua don iPAD seolta ag TG4 agus ar fáil ón App Store

leagan iPad dá Sheinnteoir clár seolta ag TG4 anois, áis chuireann ar chumas úsáideoirí an ghoiris sin iar-fhéachaint ar ábhar Gaeilge ar

Sheinnteoir TG4 ó aon áit ar domhan. Cláir Ghaeilge ar fad atá ar an Aip seo mar aon le fotheidil Bhéarla.

Seoladh an Aip seo i dtráth Sheachtain na Gaeilge agus cuireann sé le seirbhís TG4 do lucht úsáide na Gaeilge agus é ina phointe teagmhála laethúil leis an teanga ar fud na cruinne.

Tá teacht ann ar chláir ó réimsí éagsúla sceideal TG4: faisnéis, drámaíocht, siamsaíocht, ceol & ealaíon, saol-chlár, daoine óga agus cúrsaí reatha.

Is é TG4 a sheol an chéad Seinnteoir riamh in Éirinn i 2002 agus cuireann an Aip nua seo leis an Seinnteoir sin ar an Idirlíon www.TG4.tv, mar dhoras isteach chuig ábhar clár TG4.

Tá an Aip nua saor in aisce agus is féidir teacht air trí “TG4” a chuardach san App Store ón iPad nó ar www.AppStore.com.

 

Máire Éilis Ní Fhlátharta: Caitríona i Ros na Rún

Cárb as tú?
Rugadh agus tógadh sa Spidéal mé.

Cá ndeachaigh tú ar an gcoláiste?
D’fhreastail mé ar GMIT ar feadh ceithre bliana le céim BA i mBainistíocht Óstán agus Lónadóireacht.

Ansin chaith mé bliain in Ollscoil Náisiúnta na hÉireann, Gaillimh leis an gCúrsa Cumarsáide Fheidhmeach.

Cén chaoi a bhfuair tú an post mar aisteoir?
Tar éis m’Ard-Dioplóma a bhaint amach, chuir mé isteach ar phoist le TG4. Bhí Ros na Rún iad féin ag cuardach agus rinne mé éisteacht leo. D’éirigh liom!

Cén chomhairle a thabharfá do dhéagóirí a mbeadh suim acu a bheith mar aisteoirí?
Coinnigh leis — is post iontach é, cé nach féidir brath ar. Bíodh rud éigin eile agat. Má fhaigheann tú an deis dul chuig coláiste, glac leis agus déan do dhícheall.

Cé hé/hí do laoch?
Níl aon laoch faoi leith agam. Tá meas agam ar go leor daoine. Téann daoine difriúla i bhfeidhm orm ag uaireanta éagsúla i mo shaol.

Cén stíl faisin is fearr leat?
Taitníonn go leor stíleanna faisin liom ó Jackie O go Kate Moss. Bíonn séasúir níos deise ná a chéile. Uaireanta níl uaim ach jíons!

Cén caitheamh aimsire is fearr leat?
Is breá liom bheith ag siúl. Nuair a bhíonn deis agam glacaim páirt i ranganna aclaíochta agus ióga. Is breá liom casadh le cairde le haghaidh béile agus deoch chomh maith céanna.

Na Cláir is Fearr An tSeachtain Seo...

 

Seó Spóirt Dé hAoine, 21.30

An tseachtain seo caithfidh Dara Ó Cinnéide agus a chuid aíonna, Seán Bán Breathnach ina measc, súil chun cinn ar Chluichí Ceathrú Ceannais na hÉireann.

Laochra Gael – Na Coimhlintí Amárach, 21.30

Baile Átha Cliath v an Mhí – 1986-1990: Sa chlár seo caithfear súil siar ar an gcoimhlint láidir a bhí idir Baile Átha Cliath agus an Mhí. Thug an dá fhoireann seo aghaidh ar a chéile i ngach uile Chluiche Ceannais Peile Laighean idir 1986 agus 1990. Beidh Seán Boylan, Tommy Carr, Brian Mullins agus Bernard Flynn ag glacadh páirte sa chlár.

Peil na mBan Beo Dé Luain, 14.00

Craoladh beo ar chluichí sa chéad bhabhta cáilithe de Chraobh TG4 i bPeil Sinsear na mBan. Is iad Brian Tyers agus Aonghus Ó hEochaidh a bheidh i mbun tráchtaireachta.

Ceiltigh agus Curachaí Dé Domhnaigh, 14.15

Clár faoi Fhéile Cheilteach bhliantúil in Louisiana.I bhfómhar na bliana 2006 a rinneadh an clár seo faoi fhéile in Louisiana a mheallann na mílte ag imeachtaí ceoil, ag taispeántais chultúir agus ag rásaí curach. Is é Danny O'Flaherty as Conamara a bhunaigh an fhéile seo ó chuir sé faoi in New Orleans os cionn cúig bliana déag ó shin. Caitheann an clár seo súil ar oidhreacht cheilteach an réigiúin agus ar cheiliúradh an lucht iomartha.

An Samhradh Linn Dé Máirt, 20.30

Is ar Áth Dara agus ar Fhaing i Luimneach a thabharfaidh clár nua irise agus ceoil TG4, An Samhradh Linn, aghaidh an tseachtain seo. Cuirfidh Síle Ní Bhraonáin seó spraíúil spleodrach in bhur láthair ina dtabharfar léargas don lucht féachana sa bhaile ar an gceantar, ar na daoine, ar an mbia agus ar mhargaí bia i gCo. an Chláir, chomh maith leis an gcuid is fearr de cheol traidisiúnta na háite.

Rásaí na Gaillimhe Dé Domhnaigh, 22.30

Bíonn Keane agus Creed ag iarraidh a oibriú amach cé atá ar an eolas faoina rún. Faigheann Aoife amach faoi Shinéad. Cuireann sí agallamh uirthi faoin oíche ar bhásaigh Liam. Cloiseann Noel drochscéala ag sochraid Liam agus bíonn sé réidh le héalú.

Margaret Malone Amárach, 19.30

Is í Margaret Malone as Indreabhán i gConamara a bheidh ag comhrá le láithreoir an chláir Máirtín Tom Sheáinín an seachtain seo. Cloisfimid faoin siopa a bhí ag a muintir agus na scéalta suimiúla atá aici. Tá scéalta barúla agus brónacha ag Margaret.

Glór Tíre: Rogha agus Togha Anocht, 22.30

Beidh scoth an cheoil tíre ar chlár na hoíche anocht. I measc na gceoltóirí beidh Mike Denver, James Quinn, Tony Stevens agus Shaun Loughrey.

Pádraic Ó Cúinn - Tráchtaire ar Tour de France 2010

Cárb as tú?

Indreabhán, Co. na Gaillimhe.

Cén fáth gur chuir tú suim sa rothaíocht?

Bhí suim agam sa rothaíocht i gcónaí, mar bhí mé i mo chónaí os cionn dhá mhíle ón mbaile ba ghaire agus bhí mé féin agus mo dheartháir ar na rothair i gcónaí.

Cén chomhairle a thabharfá do dhéagóirí a mbeadh suim acu a bheith mar thráchtairí spóirt?

Ná bí róchrua ar na rothaithe aitheanta. Is daoine maithe a bhformhór!

Cén chaoi a bhfuair tú an post mar thráchtaire?

Mar gheall ar mo chúlra le rothaíocht, ag rásaíocht go hidirnáisiúnta ar feadh seacht mbliana agus le teacht an Tour de France go TG4, is breá liom é.

Thug mo leathbhádóir Páidí Ó Lionáird go leor cúnaimh dom le cúrsaí tráchtaireachta agus tá a chuid rothaíochta siúd feabhsaithe go mór freisin, sílim.

Cé hé/hí do laoch?

Lance Armstrong, mar gheall ar gach a ndearna sé trí Livestrong agus an meas a thuill sé don rothaíocht, atá anois ‘cool’ ar bhealach nach raibh roimhe seo.

Cén caitheamh aimsire is fearr leat?

Tá mé sásta ag déanamh aon chineál spóirt le cairde, go speisialta ar an bhfarraige, amuigh ar an suaimhneas agus, dar ndóigh, ag rothaíocht.

Na Cláir is fearr an tSeachtain seo...

 

Canúintí Ceoil  Anocht, 21.00
Fear Manach: “Tá na foinn nach mbíodh le cloisteáil ach amháin i bhFear Manach tráth le cloisteáil ar fud an domhain anois” a deir Gary Hastings linn ar Chanúintí Ceoil na seachtaine seo.
Pléifidh sé traidisiún agus stíl cheoil Chontae Fhear Manach le leithéidí Bríd Donnelly, Séamus Quinn agus Jim McGrath ar an seó anocht.

 

Fosters Home For Imaginary Friends Dé Domhnaigh, 10.10

Beidh dhá chlár “Fosters Home For Imaginary Friends” á gcraoladh ar an Domhnach ar Cúla4.
Nuair a chasann Mac ar chailín óg darb ainm Goo, tosaíonn sí ag tabhairt cuairt air i Fosters gach lá. Samhlaíonn sí go leor cairde samhailteacha agus ní bhíonn áit do na cairde eile!
an-dúil ag an Uasal Herriman i meacain dhearga. Ní bhíonn fonn ar Bloo bia Frankie a ithe.

 

Rásaí na Gaillimhe Dé Domhnaigh, 22.30

Déanann an tAire Keane agus a thiománaí Creed deifir chuig na rásaí. Bíonn an traenálaí Noel Lacey in achrann lena mharcach Liam Reilly faoin tslí le rith a bhaint as an gcapall is fearr aige.
Cuireann Sinéad agus Eamonn plean i dtoll a chéile chun na fiacha móra atá orthu a íoc agus faigheann an geallghlacadóir Eoin Boland faoi réir don tseachtain is gnóthaí sa bhliain.

 

Garraí Glas Dé Luain, 20.00

Tá polytunnel mór i ngarraí Phádraig Uí Thuairisc ar Inis Mór ina gcuireann sé gach cineál glasra — cinn thraidisiúnta chomh maith le cinn nach mbeadh tú ag súil ar chor ar bith leo, cosúil le hanann agus le mealbhacán!
Casann Síle le hÉanna Ní Lamhna, a insíonn dúinn faoi fheithidí sa gharraí.

 

An Samhradh Linn Dé Máirt, 20.30

Dún na nGall: Is ar Ghleann Cholm Cille agus ar an bhFál Carrach i dTír Chonaill a thabharfaidh clár nua irise agus ceoil TG4, An Samhradh Linn, aghaidh an tseachtain seo. Cuirfidh Síle Ní Bhraonáin seó spraíúil spleodrach in bhur láthair ina dtabharfar léargas don lucht féachana sa bhaile ar an gceantar, ar na daoine, ar an mbia chomh maith leis an gcuid is fearr de cheol traidisiúnta na háite.Beidh Loretta Ní Ghabháin ag insint dúinn faoi na margaí bia ar fud na tíre.

 

Siar an Bóthar Amárach, 20.00

Clár speisialta chun Féile Willie Clancy, a bheidh ar siúl an tseachtain seo chugainn, a cheiliúradh, curtha i láthair ag Nioclas Ó Cearbhalláin.
Cuirtear síos sa chlár anocht ar an bhfidléir, Johnny McGreevy, as cathair Chicago ó dhúchas. Beidh mír againn de Johnny ar an gclár The Pure Drop.
Beidh mír chomh maith de Johnny ar an gclár céanna sa bhliain 1988, bhásaigh an fear bocht bliain ina dhiaidh sin.

 

Siar sna 60idí-196 Dé hAoine, 21.00

1962: Teacht an airgid dheachúlaigh go hÉirinn, cuairt ar Mhargadh Iveagh i mBaile Átha Cliath, na chéad Jacobs Awards, culaith éadaí nua do bhanóstaigh Aer Lingus, cuairt ar an Ideal Homes Exhibition agus comórtas Miss Ireland na bliana.

 

Cladaigh Chonamara Dé Sathairn, 20.10

Tugann Donncha agus Cillín aghaidh ar thúr a bhfuil aithne mhór air ar chósta Chonamara ach tarlaíonn tubaiste dóibh ar an mbealach. Tugann siad cuairt ar shaor bád chun caoi a chur uirthi.

 

Tour de France Beo Luan - Aoine, 13.10

Craoladh beo ar an tríú céim den Tour de France. Rachaidh na rothaithe as Olonne sur Mer go Redon, aistear 198km.
Is iad Páidí Ó Lionáird agus Pádraic Ó Cuinn a bheidh i mbun tráchtaireachta.

 

An Buille Amárach, 20.30
An Buille: Scannán bunaithe ar shaothar de chuid Liam Uí Fhlaithearta. De bharr fadhbanna airgid agus brú oibre, ní bhíonn cúrsaí go maith idir Éamonn agus a mhac Neidín. Ach ní bhíonn de rogha acu aon lá amháin ach an lá a chaitheamh i gcomhluadar a chéile.

 

 

Linda Bhreathnach: Róise i Ros na Rún

Cárb as tú?
Is as Ros Muc mé. Mar sin tugtar Pocaide orm go háitiúil! Chaith roinnt mhaith daoine spéisiúla am i Ros Muc, ina measc Pádraig Mac Piarais agus Pádraic Ó Conaire.

Cá ndeachaigh tú ar an gcoláiste?
Tá mé fos ag freastal ar Ollscoil na hÉireann Gaillimh. Is breá liom é, ceann de na rudaí is fearr a rinne mé riamh.

Cén chaoi a bhfuair tú an post mar aisteoir?
Bhíodh mé i ndrámaí ar scoil agus le Pléaráca Chonamara nuair a bhí mé óg agus fuair mé taithí mhaith leo sin. Chomh luath is a bhí mé críochnaithe ar scoil bhí an t-ádh orm post a fháil i Ros na Rún. Is ansin a fuair mé taithí cheart ghairmiúil agus an misneach a choinneáil leis.

Cén chomhairle a thabharfá do dhéagóirí a mbeadh suim acu a bheith mar aisteoir?
Bí páirteach i ndrámaí ar scoil nó sa choláiste. Gheobhaidh tú cleachtadh agus taithí as sin a chuideoidh go mór leat nuair a thosóidh tú ag glaoch ar chompántais agus ar chomhlachtaí ag iarraidh éisteachtaí. Coinnigh do mhisneach!

Cé hé/hí do laoch?
Gan dabht mo mháthair agus m’athair. Oibríonn siad go dian chuile lá den bhliain ach fós bíonn gáire agus spraoi acu le chéile agus linne. Laoch eile é m’uncail Stephen mar go bhfuil meon iontach aige agus é chomh lách le chuile dhuine.

Cén stíl faisin is fearr leat?
Is maith liom vintage agus rudaí banúla ach i ndáiríre níl aon stíl ar leith is fearr liom.

Cén caitheamh aimsire is fearr leat?
Is maith liom a bheith ag marcaíocht ar chapaill agus a bheith amuigh faoin aer.

Sorcha Ní Chéide: Ríona i Ros na Rún

Cárb as tú?
Is as Leitir Móir i gCo. na Gaillimhe mé.

Cá ndeachaigh tú ar an gcoláiste?
Tá mé ag freastal ar chúrsa sa gcoláiste faoi láthair. Tá mé ag déanamh cúrsa Cumarsáide le hOllscoil na hÉireann Gaillimh agus taitníonn sé thar cionn liom! Tá mé ins an gceathrú bliain, beidh mé críochnaithe leis an gcúrsa i mbliana.

Cén chaoi a bhfuair tú an post mar aisteoir?
Bhuel bhí an-suim agam in aisteoireacht riamh ach is obair stáitse is mó a bhí déanta agam roimh Ros na Rún, mar sin ní raibh aon taithí agam ar obair theilifíse ar chor ar bith!

Rinne mé éisteacht le Trevor Ó Clochartaigh, a bhí mar léiritheoir sraithe ag an am agus Fionnuala Ní Fhlatharta, duine den chliar agus d’éirigh liom an pháirt a fháil cé go raibh mé an-neirbhíseach ar fad!

Cheap mé ag an am nach mbeadh mé ann ach ar feadh cúpla seachtain nó cúpla mí ar a mhéid, ach tá beagnach deich mbliana caite agam ag glacadh páirte i Ros na Rún anois.

Cén chomhairle a thabharfá do dhéagóirí a mbeadh suim acu a bheith mar láithreoir teilifíse?
Láithreoir teilifíse... Hmm, bhuel, sílim go gcaithfidh siad a bheith breá ábalta neart cainte a dhéanamh ar an gcéad dul síos ach tá muinín agus teacht i láthair tábhachtach freisin, cheapfainn.

Cén stíl faisin is fearr leat?
Ní dóigh liom go bhfuil aon stíl faoi leith a thaitníonn liom thar aon cheann eile. Is maith liom meascán de stíleanna is dócha! Is breá liom éadach atá breá compordach agus a fheileann dom ó thaobh datha agus stíle agus bróga le sála arda cé nach bhfuil mé iontach ag siúl iontu scaití!

Cé hé/hí do laoch?
Mo mhamó Judeen Seoighe as Loch Conaortha, atá 96 bliain d’aois agus a thaistil go Meiriceá in éineacht linn i rith an tsamhraidh le freastal ar bhainis! Tá sí ar an laoch is mó i mo shaolsa mar is duine dochreidte í ó thaobh scéalta, dánta, amhrán agus grinn.

Tá sí dochreidte dá haois is ní bhíonn fuacht na faitíos uirthi riamh rudaí nua a thriail agus ba bhreá liomsa a bheith cosúil léi lá éigin!

Brian Tyres: Tráchtaire Spóirt TG4

Brian Tyres Tráchtaire Spóirt TG4

Cárb as tú?
Is as baile an Easpaig i gCorcaigh mé.

Cá ndeachaigh tú ar an gcoláiste?
D’fhreastail mé ar Choláiste na hOllscoile, Corcaigh.

Cén chomhairle a thabharfá do dhéagóirí a mbeadh suim acu a bheith mar thráchtaire spóirt?
Tráchtaireacht — ná bí ag caitheamh anuas ar imreoirí — is imreoirí amaitéaracha iad. Bíodh do stíl féin agat.

Ní gá cur síos a dhéanamh ar gach rud — tá radharc ag na daoine sa bhaile! Bain taitneamh as — tá an suíochán is fearr sa staid agatsa!

Cé hé/hí do laoch?
Jimmy Barry-Murphy ó Chorcaigh sna camáin agus Mikey Sheehy ó Chiarraí sa pheil agus mé ag fás aníos sna seachtóidí agus ochtóidí. Ach thar aon duine eile b’fhéidir, Seán Kelly, an rothaí as Carraig na Siúire.

Ba ghlórmhar sa rothaíocht d’Éirinn é 1984-1995 agus ba é Kelly an rí! Fear a bhí chomh crua le carraig ba ea é agus é áirithe mar uimhir 1 sa domhan ar feadh 4-5 bliana.

Cén caitheamh aimsire is fearr leat?
Ag féachaint ar spórt ar an teilifís agus ag imirt gailf — bhí mé go maith chuige tráth dá raibh!

Parse Error: Specification mandate value for attribute data-aria-label-part
03:36PM Oct 23