Tar éis an ailt (an) san ainmneach (nominative)/ sa chuspóireach (objective) uatha, cuirtear ‘t-’ (t + fleiscín ach amháin roimh cheannlitir) roimh:     (1) Thúsghutaí ainmfhocal firinscneach:   An t-airgead An t-oráiste An t-im  An t-uaigneas  ach An tAontas Eorpach   (2) Thúsghutaí i gcás aon, aonú, ocht, ochtó, ochtódú, ochtú.   An t-aon bhean                                     - the one woman An t-aonú bhean                                  - the first woman An t-ochtó fear                                     - the eighty men An t-ochtódú fear                                                - the eightieth man An t-ochtú fear                                     - the eight man.     Tar éis an ailt uatha (an), cuirtear ‘t’ (gan fleiscín) roimh ainmfhocail bhaininscneacha a thosaíonn le s + guta, chomh maith le hainmfhocail bhaininscneacha a thosaíonn le sl

Cuirtear urú ar thúslitir ainmfhocail i roinnt cásanna: Tar éis an ailt (an): Sa tuiseal tabharthach uimhir uatha tar éis na réamhfhocal simplí seo: Ag, ar, as, chuig, faoi, le, ó, roimh, thar, trí, um. Má thosaíonn an t-ainmfhocal le d nó t áfach, ní uraítear é: Ag                           - Ag an gcluiche Ar                           - Ar an dáta As                          - As an bhfuinneog Chuig                     - Chuig an bpictiúrlann Faoi                        - Faoin mbord (athraíonn ‘faoi an’ go ‘faoin’) Le                           - Leis an gcarr Ó                             - Ón mbeár (athraíonn ‘ó an’ go ‘ón’) Roimh                   - Roimh an mbialann Thar                       - Thar an ngeata Trí                           - Tríd

Ní féidir urú a chur le gach uile chonsan. Seo liosta de na huruithe: m roimh b                                               - ag an mbuachaill, ar an mballa, faoin mbord, ón mbialann srl. g roimh c                          - ag an gcailín, ar an gcathaoir n roimh  d                                                - ár ndoras, naoi nduilleog bh roimh f                                                - ar an bhfuinneog, ar an bhfarraige. n roimh g                                                 - ár ngairdín, leis an ngarda. b roimh p                         - ar an bpiliúr, ár bpota   Is ionann an chaoi a dtéann urú i bhfeidhm ar na gutaí uile: a                                              n-a                                         bhur n-arásán e                                             n-e                                         bhur n-éin i                                               n-i                                          bhur n-iasc o                                             n-o                                         bhur n-oráistí u                                             n-u                                         bhur n-uibheacha Cuirtear

(1) Séimhítear túslitir an bhriathair i bhfoirmeacha neamhspleácha an bhriathair:   San Aimsir Chaite San Aimsir Ghnáthchaite Sa Mhodh Coinníollach     Aimsir Chaite                                         Aimsir Ghnáthchaite                                                Modh Coinníollach Bhog mé                                                      Bhogainn                                                   Bhogfainn Bhris mé                                                     Bhrisinn                                                     Bhrisfinn Chuir mé                                                    Chuirinn                                                    Chuirfinn   Tá roinnt eisceachtaí ann:   An briathair abair: Aimsir Chaite                                         Aimsir Ghnáthchaite                                                Modh Coinníollach Dúirt mé                                                      Deirinn                                                        Déarfainn   An briathar ‘faigh’ san aimsir chaite: Aimsir Chaite Fuair   An saorbhriathar san aimsir chaiteach amháin leis na foirmeacha neamhrialta: bhíothas, chonacthas, chualathas, chuathas, thángthas: Briseadh é, moladh é etc.   (2) Séimhítear túslitir an bhriathair tar éis na míre coibhneasta dírí ‘a’ (breathnófar ar an gclásal coibhneasta go mion sa bhlag seo amach anseo)