RSS

TÁ TÚ ANSEO Oideachas Blag Gramadaí Briathra Neamhrialta – Cuid a dó (Aimsir Láithreach)

Blag Gramadaí

Briathra Neamhrialta – Cuid a dó (Aimsir Láithreach)

Dírimid ar an Aimsir Láithreach an tseachtain seo.

Baintear úsáid as an Aimsir Láithreach chun labhairt faoi rudaí atá fíor anois díreach, nó rudaí atá fíor go ginearálta.

Tá = Aimsir Láithreach

Táim/ tá mé

Tá tú

Tá sé/sí

Táimid

Tá sibh

siad

 

San aimsir láithreach, baintear úsáid as ‘an’ chun ceist a chumadh. Cuireann sé urú ar thús an bhriathair a leanann é.

Foirm cheisteach

An bhfuil?

Nach bhfuil?

Freagra: Tá /Níl

Samplaí:

 

  • Táim i mBaile Átha Cliath anois.
  • Táim ar mo bhealach go dtí an cluiche faoi láthair.
  • Tá sé 12 bhliain d’aois.
  • Tá fearg an domhain orm.
  • An bhfuil tú ar an mbealach?
  • An bhfuil cead agam dul go dtí an leithreas?

 

Baintear úsáid as an Aimsir Ghnáthláithreach, ‘bí’, chun labhairt faoi rudaí a tharlaíonn go rialta nó i gcónaí. Baintear úsáid as ‘an’ chun ceist a chumadh. Cuireann sé urú ar thús an bhriathair a leanann é.

 

Bíonn = Aimsir Ghnáthláithreach

Bím  NB ní scríobhtar ‘Bíonn mé’ de réir an chaighdeán

Bíonn tú

Bíonn sé/sí

Bímid

Bíonn sibh

Bíonn siad

 

Foirm cheisteach

An mbíonn?

Nach mbíonn?

Freaga: Bíonn/Ní bhíonn


 

Samplaí:

 

  • Bím i mo shuí ag bun an ranga i gcónaí.
  • Bím feargach leat an t-am ar fad.
  • Bíonn traenáil agam gach uile Mháirt.
  • Bíonn Sinéad as baile ag an deireadh seachtaine.
  • An mbíonn tú ag imirt sacair?
  • An mbíonn tú ag snámh?

 

Abair

 

Deirim – NB, scríobhtar ‘deirim’ agus ní ‘deir mé’

Deir tú

Deir sé/sí

Deirimid

Deir sibh

Deir siad

 

Foirm cheisteach

An ndeir?

Nach ndeir?

Freagra: Deir/ Ní deir. NB Níl aon’h’ sa fhreagra diúltach

 

Beir

 

Beirim

Beireann tú

Beireann sé/sí

Beirimid

Beir eann sibh

Beireann siad

 

Foirm cheisteach

An mbeireann?

Nach mbeireann?

Freagra: Beireann/ Ní bheireann

 

Clois

 

Cloisim

Cloiseann tú

Cloiseann sé/ sí

Cloisimid

Cloiseann sibh

Cloiseann siad

 

Foirm cheisteach

An gcloiseann?

Nach gcloiseann?

Freagra: Cloiseann/ Ní chloiseann

 

Déan

 

Déanaim

Déanann tú

Déanann sé/sí

Déanaimid

Déanann sibh

Déanann siad

 

Foirm cheisteach

An ndéanann?

Nach ndéanann?

Freagra: Déanann/ Ní dhéanann

 

 

Faigh

 

Faighim

Faigheann tú

Faigheann sé/sí

Faighimid

Faigheann sibh

Faigheann siad

 

Foirm cheisteach

An bhfaigheann?

Nach bhfaigheann?

Faigheann/Ní fhaigheann

 

Feic

 

Feicim

Feiceann tú

Feiceann sé/sí

Feicimid

Feiceann sibh

Feiceann siad

 

Foirm cheisteach

An bhfeiceann?

Nach bhfeiceann?

Feiceann/ Ní fheiceann

 

Ith

 

Ithim

Itheann tú

Itheann sé/sí

Ithimid

Itheann sibh

Itheann siad

 

Foirm cheisteach

An itheann?

Nach n-itheann? NB cuirtear ‘n-‘ roimh an mbriathar

Itheann/Ní itheann

 

 

Tabhair

 

Tugaim

Tugann tú

Tugann sé/sí

Tugaimid

Tugann sibh

Tugann siad

 

Foirm cheisteach

An dtugann?

Nach dtugann?

Freagra: Tugann/ Ní thugann

 

Tar

 

Tagaim

Tagann tú

Tagann sé/sí

Tagaimid

Tagann sibh

Tagann siad

Foirm cheisteach

An dtagann?

Nach dtagann?

Freagra: Tagann/ Ní thagann

 

 

Téigh

 

Téim

Téann tú

Téann sé/sí

Téimid

Téann sibh

Téann siad

 

Foirm cheisteach

An dtéann?

Nach dtéann?

Freagra: Téann/ Ní théann

Parse Error: Specification mandate value for attribute data-aria-label-part
07:46AM Nov 24