Foinse.ie

Saor Leis an Irish Independant gach Ceardoin

Dé Céadaoin 30 Eanáir 2013

RSS

TÁ TÚ ANSEO Oideachas Cúpla Focal Ag cur síos ar dhaoine: An bhfuil deartháireacha agat?

Ag cur síos ar dhaoine: An bhfuil deartháireacha agat?

An tseachtain seo foghlaimeoidh tú conas:

  • Cur síos fisiciúil a dhéanamh ar dhuine: To describe physical attributes
  • An copail ‘is’ a úsáid: The copula ‘is’
  • Dhá fhorainm réamhfhoclacha a úsáid: Two prepositional pronouns

Bí ag scríobh!

Forainmneacha Réamhfhoclacha = Forainm + Réamhfhocal
Forainmneacha na Gaeilge:
mé, tú, sé, sí, muid/sinn, sibh, siad.

Réamhfhocail shimplí: le, ag, do, de, faoi, ó, roimh, chuig. Nuair a chuireann tú forainm agus réamhfhocal le chéile faigheann tú forainm réamhfhoclach.

Mar shampla: ag+mé = agam, ag+tú = agat, ag+sé = aige, ag+sí = aici, ag+muid / sinn = againn, ag+sibh = agaibh, ag+siad = acu, ar+mé = orm, ar+tú = ort, ar+sé = air, ar+sí = uirthi, ar+muid / sinn = orainn, ar+sibh = oraibh, ar+siad = orthu

1. Tá deartháir amháin ____________ (ag+mé) ach tá triúr deartháireacha _________ (ag+sé).
2. Tá súile gorma ____________ (ag+sé) agus gruaig dhonn ________ (ar+sé).
3. Níl aon obair déanta ___________ (ag+muid/sinn) go fóill.
4. Tá carr nua ag teastáil uathu ach níl an t-airgead ________(ag+siad).
5. Bhí fearg mhór ___________ (ar+sé) nuair a chonaic sé an bord briste.

Bí ag léamh!

 Ailbhe: A Shiobhán, an bhfuil aithne agat ar Sheosamh?
Siobhán: Seosamh?
Ailbhe: Is ea, is cara le Séamus é. Bhí sé ag an gcluiche peile leis inné.
Siobhán: An é sin an fear ard rua atá i gceist agat?
Ailbhe: Is é go díreach. Nach bhfuil sé an-dathúil?
Siobhán: Tá cinnte agus téagartha.
Ailbhe: Is breá liom a chuid súile móra gorma agus an folt catach rua atá air.
Siobhán: Meas tú an bhfuil cailín aige?

Bí ag labhairt!

 Baintear úsáid as an gcopail ‘is’ chun cur síos a dhéanamh ar dhuine.

Mar shampla:

  • Is fear beag é.
  • Is bean ard í. 
  • Is buachaill tanaí é.
  • Is cailín álainn í.

Conas a déarfá:

  • He is a handsome man. ________________________.
  • She is a beautiful woman. ________________________.

Aidiachtaí úsáideacha eile: ard, an-ard, sách ard, beag, an-bheag, tanaí, ramhar, téagartha (well-built), dathúil (beautiful), óg, meánaosta (middle-aged), sean / aosta / críonna, maol (bald)

(i) Déan cur síos ort féin. Lean an sampla thíos.

Is mise Gráinne. Tá súile móra gorma agam agus tá gruaig fhada chatach dhubh orm. Tá mé cuibheasach ard agus tanaí. Tá mé óg go leor go fóill.

(ii) Anois, ag labhairt le do chara, déan cur síos ar dhuine a casadh ort ag an deireadh seachtaine.

Nod na seachtaine

a) Bíonn gruaig ar dhuine sa Ghaeilge
b) Tá an focal gruaig baininscneach. Mar shampla: Tá gruaig dhonn orm.

Ranganna Gaeilge ar fud na tíre, cnag.ie

Conradh na Gaeilge
45 Sr. Doiminic
Gaillimh
091 567824
conradh@bradan.iol.ie

Conradh na Gaeilge
6 Sr. Fhearchair
Baile Átha Cliath 2
01 4757401
eolas@cnag.ie

 

Suirbhé

Tá formhór na n-athruithe a fógraíodh i mBuiséad 2013 i bhfeidhm anois ó thús na bliana. An bhfuil tionchar na n-athruithe le tabhairt faoi deara go láidir go fóill dar libh?




Torthaí

Twitter