RSS

TÁ TÚ ANSEO Spórt Blag Spóirt

Daoine óga (agus eile) ag taisteal

Bhí mé amuigh ag Aerfort Átha Cliath faoi dhó le seachtain anuas chun mo bheirt mhac a bhailiú agus iad sa bhaile don Nollaig. Is iomaí cúis ag duine a thír dhúchais a fhágáil. An ghéarchéim sa gheilleagar, ar ndóigh, an fáth a bhfuil go leor daoine ag imeacht leo i láthair na huaire. Mar a scríobhadh in amhrán de chuid Einniú:

Ó níor theastaigh uathu imeacht

óna gcairde, óna gclann

ach céard eile a bhí le déanamh

nuair nach bhfuil aon obair ann?

 

Ach measaim féin nach deireadh an tsaoil é an imirce. Tá domhan fada fairsing amuigh ansin agus deis ag daoine anois cuid éigin de a fheiceáil. Diabhal locht a bheadh agam orthu dá gcinnfidís an t-ancaire a thógáil agus a gcuid seolta a chrochadh ar feadh bliain nó dhó nó trí.

Nach méanar do lucht spóirt, a deirim, na himreoirí sacair go háirithe, a bhíonn ag taisteal ó thír go tír. Bliain anseo, trí bliana ansiúd agus iad ar a ndícheall saibhreas a chnuasach a choinneoidh an gorta uathu tráth nach mbeidh an ráchairt chéanna ar a gcuid scileanna ar pháirc na himeartha.

Ní ag caint ar imreoirí ardtuarastail atá mé, daoine ar nós Zlatan Ibrahimović nó Samuel Eto’o, ach ar na spailpíní sacair nach gcloistear fúthu mórán ar chor ar bith ach a shaothraíonn mar sin féin in aon seachtain amháin an oiread céanna is a shaothróinn féin in imeacht bliana.

Ach má shocraigh Gérard Depardieu, duine de mhóraisteoirí na Fraince, a thír dhúchais féin a fhágáil ag tús na míosa agus cur faoi i ndeisceart na Beilge de bharr ghéire an chórais cánach sa Fhrainc, ní lá fós é an cáineadh géar a tharraing sé air féin ó chuid den phobal.

Gníomh suarach’ a bhí ann, dar le príomh-aire na tíre, Jean-Marc Ayrault, gur shocraigh Depardieu éalú ón bhFrainc chun nach mbeadh air a chuid cánacha a íoc. ‘Is duine saor mé,’ arsa Depardieu, ‘níor mharaigh mé éinne… is féidir liom dul pé áit is mian liom.’

Nuair a tháinig François Hollande i gcomharbacht ar Nicolas Sarkozy mar uachtarán ar an bhFrainc i mí na Bealtaine seo caite, d’fhógair sé láithreach go gcuirfí i bhfeidhm ráta nua cánach. An té a raibh ioncam de mhilliún euro nó níos mó in aghaidh na bliana á shaothrú aige, bheadh air 75% a íoc ar gach euro os cionn an mhilliúin.

‘An ghéarleanúint is measa ó bhí an réabhlóid ann sa bhliain 1789,’ dar le Boris Johnson, méara Londan, ag caint dó le deireanas faoin léigear cánach atá á dhéanamh ar lucht an rachmais sa Fhrainc. Thug sé le fios go gcuirfí i gcónaí fáilte roimh fhiontraithe óga ón bhFrainc teacht go Londain má theastaigh uathu gnó a chur ar bun ann.

Tuigtear go bhfuil os cionn 400,000 Francach ina gcónaí i bpríomhchathair na Ríochta Aontaithe faoi láthair agus fonn orthu fanacht ann de réir cosúlachta. Ina measc, áirítear neart imreoirí gairmiúla sacair, iad meallta ag airgead mór agus ag rátaí cánach atá níos cineálta ná sa Fhrainc féin.  

Ní hé Depardieu an t-aon Fhrancach riamh a shocraigh cur in aghaidh bheartas cánach an rialtais. Tá na céadta duine eile, idir aisteoirí agus cheoltóirí, lucht tionscail agus imreoirí sacair, tar éis an Fhrainc a fhágáil agus iad lonnaithe anois ar an gcoigríoch, an Bheilg agus an Eilvéis mar shampla mar aon le Sasana, áit a deir siad ina gcaitear go cothrom leo.

Ach líonfar an follús a fhágfaidh Depardieu ina dhiaidh. Ní fada go bhfeicfear daoine óga eile ag teacht chun tosaigh atá chomh cumasach céanna leis. Go deimhin, tá lánchead ag Depardieu cónaí pé áit is mian leis agus ní chuirfidh mé ina aghaidh má roghnaíonn sé na cosa a thabhairt leis toisc go measann sé go bhfuil a chuid déanta aige ó thaobh cúrsaí cánach de.

Is cinnte go mbíonn an teacht is an imeacht ag na haerfoirt crua ar dhaoine an tráth seo bliana. Ach dá mbreathnófaí ar an scéal go fuarchúiseach, níor cheart a bheith thíos ar an imirce. Tá neart neart buntáistí bainteach léi. Pé scéal é, nuair atá an cinneadh déanta ag duine imeacht, ní fiú cur ina choinne.

Cúige Laighean v ASM Clermont

Cloistear ó am go chéile daoine ag gearán faoi chaighdeán an rugbaí i Sraith RaboDirect agus, má táimid le bheith macánta faoi, tá údar maith casaoide acu. Go deimhin, ní féidir an dubh a chur ina gheal ar dhaoine agus mura mbíonn na sluaite tacadóirí i láthair ag na cluichí rugbaí in Murrayfield nó in Cardiff Arms Park, caithfidh sé go bhfuil cúis éigin leis.

Aon fhoireann déag ó Shraith RaboDirect a bhí in iomaíocht i gCorn Heineken i rith an deireadh seachtaine seo chuaigh thart. Orthu sin ar fad, níor bhuaigh ach trí cinn díobh, is iad sin Connachta agus Ulaidh mar aon le Mumhain, ar a gcéilí comhraic.

Cuir é sin i gcomparáid leis na clubanna ón bhFrainc. Ar na seacht bhfoireann ón Top Quatorze a d’imir cluiche coirn an deireadh seachtaine seo caite, bhuaigh sé cinn díobh agus tá gach cosúlacht ar an scéal ag an bpointe seo go n-éireoidh le trí fhoireann (ar a laghad!) as a measc siúd cáiliú don bhabhta ceathrú ceannais den chomórtas, is iad sin RC Toulon, Stade Toulousain agus ASM Clermont Auvergne.

Is fíor nár chruthaigh na sé fhoireann ó Shasana atá in iomaíocht i gCorn Heineken chomh maith céanna sa tríú sraith de chluichí coirn a imríodh Dé hAoine, Dé Sathairn agus Dé Domhnaigh seo caite. Ach féach gur Saracens agus Harlequins atá ar bharr Ghrúpa 1 agus 3 faoi seach agus cluichí baile acu araon an deireadh seachtaine beag seo (Saracens v Mumhain agus Harlequins v Zebre).

Agus má tá Tíogair Leicester sa dara háit i nGrúpa 2 agus iad trí phointe taobh thiar de Toulouse, ní dócha go bhfuil a rás rite fós go háirithe agus cluiche baile le himirt acu in aghaidh Stade Toulousain i mí Eanáir seo chugainn. Seans láidir, mar sin, go n-éireoidh le trí fhoireann ó Shasana cáiliú don chéad bhabhta eile den chomórtas.

Agus céard faoi na foirne cúige ó Éirinn? Má ghlactar leis go mbainfidh Ulaidh ceann eile de na háiteanna cáilíochta amach, ní bheidh fágtha ansin ach áit amháin le líonadh agus foirne go leor, leithéidí Castres agus Montpellier mar aon le Racing Métro, in iomaíocht go fóill agus deis mhaith acu tuilleadh pointí a ghnóthú sna laethanta amach romhainn.

Níl dearmad déanta agam ar na Laighnigh ná ar na Muimhnigh ar ndóigh. Má bhuann siad araon na trí chluiche atá fós le himirt acu idir seo agus deireadh mhí Eanáir, go háirithe má éiríonn leo na cluichí a bhainistiú i gceart agus corrphointe bónais a bhreith leo, feicfear iad sa bhabhta ceathrú ceannais.

Ach tuigeann Joe Schmidt agus Rob Penney go maith nach maithfear dóibh aon teip eile sa chomórtas agus brú damanta orthu agus ar a gcuid imreoirí dá bharr. Agus é faoi agallamh ar Newstalk Rugby ag tús na seachtaine, dúirt Shane Horgan gur thug na Laighnigh an-taispeántas rugbaí uathu in aghaidh Clermont in Stade Marcel Michelin Dé Domhnaigh seo caite. ‘Ach níor leor é,’ arsa Horgan.

Tuigtear dom go mbeidh tuairim is míle Clermontois i measc an tslua i Staid Aviva Dé Sathairn agus iad uile ag súil go mbeidh siad in ann an lámh uachtair a fháil ar fhir Laighean arís. ‘Ní haon éacht é má bhuaigh muid ar Chúige Laighean agus buntáiste an bhaile againn Dé Domhnaigh seo caite,’ a dúirt Morgan Parra, leathchúlaí clibirte ASM Clermont.

Is nós le fir Clermont a gcuid cluichí baile a bhuachan. Níor buadh orthu in Stade Marcel Michelin le breis agus trí bliana anuas, is é sin aon chluiche is leathchéad. Ach éacht a bheadh ann, áfach, dá mbuafadís, ar Laighin i mBaile Átha Cliath. Nó tubaiste más Laighneach thú!

 

 

 

 

Tógann mionchlocha caisleáin

Ba dheas a bheith i Staid Aviva Dé Sathairn seo caite. Seacht n-úd a scóráil fir Declan Kidney sa bhua i gcoinne na hAirgintíne agus tá a stádas i measc na n-ocht bhfoireann rugbaí is airde san ord fiúntais domhanda cinntithe acu dá bharr. ‘Seo an uair dheireanach a chaithfimid geansaí na hÉireann i 2012,’ arsa Jamie Heaslip ag caint dó díreach tar éis an chluiche, ‘nach iontach an dóigh é le clabhsúr a chur ar an mbliain!’

Ábhar spéise anois é feiceáil cé hiad na foirne eile a bheidh in aon ghrúpa le foireann na hÉireann nuair a dhéanfar an tarraingt i Londain Dé Luain do Chorn Domhanda Rugbaí 2015. Is é nádúr Kidney, ar ndóigh, labhairt go stuama ag ócáidí mar seo. ‘Ní raibh ró-lagmhisneach orainn i ndiaidh gur chaill muid in aghaidh na hAfraice Theas coicís ó shin,’ a dúirt sé, ‘ná bímis ag ceapadh inniu nach bhfuil ár sárú le fáil.’

Ach má cheap Kidney gur chuir na himreoirí óga, leithéidí Craig Gilroy agus Simon Zebo go háirithe, go mór leis an imirt, bhí an cheist ar bharr mo ghoib agam céard is fiú beirt imreoirí den ghlúin órga, Ronan O’Gara agus Donncha O’Callaghan, a chur chun páirce agus deich nóiméad fós fanta ar an gclog. Tá an tuairim ag go leor gur leasc le Kidney fáil réidh leo go fóill agus gan ach ocht seachtaine idir seo agus tús Chraobh na Sé Náisiún.

Bhí deis agam féin Dé Sathairn tamall beag comhrá a dhéanamh le Peter O’Mahony, an cúltosaí cliatháin ar fhoireann na hÉireann i gcoinne na hAirgintíne. In ainneoin gur cluichí baile iad an dá chluiche in aghaidh Shasana agus na Fraince i gCraobh na Sé Náisiún i 2013, d’fhiafraigh mé de an aiféiseach an smaoineamh é dá n-áireofaí Éire mar rogha mhór na coitiantachta leis an gcomórtas a bhuachan den chéad uair ó bhí 2009 ann?

‘Creidim go bhfuilimid maith go leor,’ arsa O’Mahony liom go dúthrachtach. ‘Agus má chruthaigh na himreoirí nua thar cionn inniu, cuimhnigh nach fada go mbeidh fir eile ag filleadh ar an bhfoireann tar éis dóibh a bheith gortaithe.’ Is cosúil go mbeidh fáil arís ag Kidney i mí Feabhra ar imreoirí ar nós Rory Best agus Stephen Ferris mar aon le Paul O’Connell agus Rob Kearney. Ach an roghnófar iad ar an gcéad chúigear déag?

Agus ag breathnú siar ar na cluichí uile idirnaisiúnta a imríodh le linn mhí na Samhna, is í an Fhrainc an t-aon fhoireann ón Domhan Thuaidh ar éirigh léi trí bhua a fháil ar a gcéilí comhraic ón Domhan Theas, is iad sin an Astráil, an Airgintín agus Samó. Cuma ar an scéal go bhfuil foireann rugbaí na Fraince á tabhairt chun foirfeachta ag Philippe Saint-André. Ní mór do Declan Kidney et al a bheith san airdeall orthu ar 9 Márta 2013!

Ar tí dom an staid a fhágáil chun mo bhealach abhaile a dhéanamh, bhuail mé le Richardt Strauss. Is é Strauss a bheidh in iomaíocht le Rory Best d’áit an húcálaí ar fhoireann Kidney san athbhliain. Thréaslaigh mé dó as focail uile Amhrán na bhFiann a chur de ghlanmheabhair agus as é a chanadh. Ba mhór le pobal na Gaeilge, arsa mé leis, gur chuir sé an dua air féin é sin a dhéanamh.

Cé a chabhraigh leis na focail a fhoghlaim? ‘Duine ar bith,’ arsa Strauss liom, ‘ach YouTube!’

Naoimh Northampton v Ulaidh

Le linn Chraobh na Sé Náisiún níos túisce i mbliana, tharla go raibh mé féin agus tuairisceoir rugbaí ó cheann de na nuachtáin ó thuaidh ag ól cupán tae le chéile sa Staid Aviva ar Bhóthar Lansdún. An cluiche Éire in aghaidh na hIodáile a bhí ann. ‘An bhfuil cinneadh ar bith déanta fós,’ arsa mise leis, ‘faoi chóitseálaí nua in Ulaidh?’ Ábhar conspóideach a bhí ann agus go leor daoine den tuairim nár chaith na húdaráis rugbaí in Ravenhill i gceart le Brian McLaughlin.

‘Tá fear acu,’ a deir mo dhuine liom. ‘Mark Anscombe ón Nua-Shéalainn.’ Rinneamar tamall comhrá faoin duine nua, cérbh é féin agus cén taithí a bhí aige, ach ba bheag eolas a bhí againn air. Pé scéal é, bhí an réiteoir i ndiaidh tús a chur leis an gcluiche agus deifir orainn araon ar ais go dtí ár suíocháin. Bhí obair le déanamh againn beirt.

Agus fiú má theip ar Ulaidh i gcluiche ceannais an Chorn Heineken ag deireadh an tséasúir seo caite, bhí go leor daoine den tuairim gur botún a bhí ann fáil réidh le McLaughlin. Ach sheas Shane Logan, príomhfheidhmeannach Rugbaí Uladh, an fód go diongbháilte. ‘Ní raibh sé i gceist riamh,’ a dúirt Logan agus é faoi agallamh ar BBC, ‘go bhfágfaí McLaughlin mar chóitseálaí ar Ulaidh i ndiaidh mhí an Mheithimh 2012.’

Má leag McLaughlin síos an dúshraith, is é Anscombe an duine atá roghnaithe ag David Humphreys agus ag Shane Logan foireann rugbaí Uladh a thabhairt chuig an Tír Tairgnire. Agus tá go leor fianaise ann sa chúige go bhfuil cúrsaí ag dul sa treo ceart.

Ar na cluichí ar fad a d’imir na hUltaigh ó cuireadh tús leis an séasúr nua, níl oiread is ceann amháin díobh caillte acu bíodh sé sa tsraith nó sa chomórtas coirn. I Sraith RaboDirect, tá Ulaidh naoi bpointe chun tosaigh ar Llanelli Scarlets atá sa dara háit. Maidir le Corn Heineken, is iad fir Anscombe atá ar bharr Ghrúpa 4.

Ag caint dó ar RTÉ Dé Domhnaigh seo caite agus é i mbun anailíse ar an gcluiche sraithe Llanelli Scarlets v Ulaidh, dúirt Shane Horgan gur éacht é gur bhuaigh na hUltaigh ar Scarlets, ar na Dragúin, ar Cardiff agus ar Ospreys ar fad as baile. ‘Is iomaí uair a chuireamar romhainn an gaisce céanna a dhéanamh agus mé ag imirt le Cúige Laighean,’ a dúirt an t-iarchliathánaí, ‘ach níor éirigh linn riamh.’

Go deimhin, tá an ceart ag Horgan. Ach gaisce a bhí ann freisin go raibh an lámh uachtair ag Ulaidh ar Treviso agus ar Zebre as baile ag deireadh na míosa seo caite. Ní raibh fáil ag Mark Anscombe ar go leor dá chuid imreoirí céadrogha de bharr gortaithe nó toisc go raibh roinnt mhaith acu ar dualgas leis an bhfoireann idirnáisiúnta ach is ag Ulaidh a bhí an bua mar sin féin.

Ní hamháin go bhfuil Ulaidh ag buachan cluichí ach murab ionann is an séasúr seo caite tá neart imreoirí ardchaighdeáin sa scuad, idir imreoirí ó thíortha i bhfad i gcéin agus imreoirí dúchais, agus iomaíocht ghéar eatarthu le háit a fháil ar an gcéad chúigear déag.

Ina theannta sin, is léir go bhfuil fís ag na daoine atá i gceannas ar Rugbaí Uladh agus ní ar an bpáirc imeartha amháin. Tá pleananna ann chun athchóiriú a dhéanamh ar Staid Ravenhill agus infheistíocht déanta in acadamh rugbaí an chúige le cinntiú go mbeidh soláthar maith imreoirí óga, daoine ar nós Craig Gilroy agus Paddy Jackson, ag teacht tríd.

Agus tá pobal dílis rugbaí i mBéal Feirste agus sa cheantar máguaird. Is iondúil go mbíonn ocht míle duine nó níos mó i láthair ag cluichí baile Uladh.

Mí chinniúnach atá roimh na hUltaigh. Imreoidh siad dhá chluiche as a chéile i gcoinne Northampton i gCorn Heineken, an chéad cheann díobh anocht in Franklin’s Gardens. Agus sa tSraith RaboDirect, tabharfaidh siad aghaidh ar Chúige Laighean i Staid Ravenhill agus ar Chúige Mumhan i bPáirc Thuamhan le linn laethanta saoire na Nollag.

Amhail Tomás an Amhrais nár chreid go dtí go bhfaca sé an cruthúnas lena dhá shúil féin, táid ann a bhfuil tuilleadh fianaise uathu sula n-áireofar Ulaidh i measc mhórchlubanna rugbaí na hEorpa arís. Neosfaidh an aimsir, go háirithe na ceithre seachtaine atá amach romhainn, cé chomh maith is atá foireann rugbaí Uladh!

Spreagadh intinne (agus coirp!)

Bhí mé i láthair ag caint a thug Liam Sheedy in DCU i dtús mhí na Samhna. Bheadh aithne ag daoine ar Sheedy toisc gurbh é a bhí i gceannas ar fhoireann iomána Thiobraid Árann tráth ar bhuaigh siad Corn Mhic Cárthaigh sa bhliain 2010.

Agus in ainneoin nach cóitseálaí idirchontae a thuilleadh é, feictear agus cloistear é go tráthrialta ar RTÉ agus é i mbun anailíse ar chluichí craoibhe iomána i gcaitheamh an tsamhraidh. Is ar cuireadh ag Cumann Iománaíochta DCU a tháinig sé chuig an ollscoil.

Seans maith nárbh iad na hiománaithe ab fearr sa chontae a bhí agam ar an bpainéal an bhliain úd,’ a dúirt Sheedy agus é ag caint ar 2010, ‘ach ba é an dream ba dhíograisí iad ó thaobh traenála.’ Tabharfaidh an talann cuid den bhóthar muid, dar leis, ach mura ndéantar an obair chrua, ar éigean go mbainfear ceann scríbe amach.

‘Más imreoirí nó traenálaithe muid,’ a dúirt Sheedy, ‘is gá dúinn caighdeán a leagan síos don fhoireann ag tús an tséasúir agus cloí leis.’ Freastal poncúil agus rialta ar na seisiúin traenála, cuir i gcás, agus féinsmacht ar pháirc na himeartha.

Tá Sheedy den tuairim go gcuirtear an iomarca béime ar ghnóthachtáil agus nach é clár na scór ag deireadh cluiche an tslat tomhais is ceart a úsáid chun foireann a mheas. Billy Walsh, an cóitseálaí náisiúnta dornálaíochta, a dúirt leis uair gur chuma faoin toradh. ‘Is tábhachtaí an taispeántas ná aon cheo eile,’ arsa Walsh.

Ba cheart neamhaird a dhéanamh den scór, dar le Sheedy. Ní hiad na cúilíní ná na cúil is ceart a chomhaireamh ach cur i bhfeidhm na mbunscileanna, an bhlocáil agus an húcáil más í an iománaíocht atá i gceist. Agus mar thraenálaí, is ceart i gcónaí an bhéim chéanna a leagan ar na gnéithe sin den chluiche is a leagtar ar na scóir.

Labhair Sheedy ar an scuad. ‘Mura bhfuil daoine in iomaíocht lena chéile chun áit a bhaint amach ar an gcéad chúigear déag, ní chuirfear an iarracht chéanna isteach sa traenáil. Tá ról lárnach ag na himreoirí ar fad, bíodh sé ar an bpáirc nó ar an taobhlíne.’

‘Is foireann iad,’ a deir Sheedy, ‘is cuma cén uimhir atá á caitheamh acu, agus jab le déanamh acu má iarrtar orthu é sin a dhéanamh.’ Bíonn na himreoirí i gcónaí i bhfoirm ciorcail aige agus é ag caint leo le taispeáint go bhfuil siad uile ar comhchéim.

Agus an chaint féin críochnaithe, cuireadh ceist air: ‘Céard is ceart a dhéanamh leis an imreoir maith nach dtagann ag traenáil?’ Beag rogha eile atá ag an scuad ach é a fhágáil i leataobh, an tuairim a bhí ag Sheedy, fiú mura ar leas na foirne é sa ghearrthéarma.

Ach bhí Sheedy chomh géar céanna ar na traenálaithe. ‘Céad seasca a hocht uair an chloig atá i ngach seachtain,’ a dúirt sé. ‘Iarrtar ar na himreoirí tuairim is fiche uair an chloig a chur i leataobh in aghaidh na seachtaine, idir thraenáil agus imirt.’

‘Más traenálaí tú, bí dáiríre faoin traenáil. Is gá duit a bheith i láthair roimh theacht isteach na n-imreoirí. Bíodh an áit leagtha amach i gceart do na druileanna agus ar oile. Bí cinnte go bhfuil uisce te ann don chith ag an deireadh. Bí i gcónaí dearfach.’

‘Mol an t-imreoir go poiblí ach ceartaigh go príobháideach é. Bí ar fáil. Bíodh plean agat. Mínigh dóibh cad iad na spriocanna atá agat. Ach cuimhnígí,’ arsa Liam Sheedy linn mar fhocal scoir, ‘gur caitheamh aimsire é seo agus ba cheart an bhéim a leagan ar phléisiúr.’

Lón machnaimh cinnte!